Иван Котев за Ѓурѓовденскиот обичај во струмичко

Петок, 06 Мај 2022

Ѓурѓовден е еден од најголемите и најубавите пролетни празници. Тој е празник на земјоделците и сточарите и го слават не само христијаните, туку и останатото население во Македонија и сите христијани во светот. Тој е неподвижен празник, секогаш се прославува на 6 мај по новиот или на 23 април по стариот календар. Суштина на празнувањето на овој голем празник е будењето на природата, вегетацијата и на животот воопшто.

Македонскиот народ го има прифатено Св. Ѓорги како свој голем заштитник и светец. На иконите е претставен како воин на силен коњ кој со копјето ја убива ламјата – симболот на злото, мразот и студот. За овој голем светец се испеани бројни песни во кои се слави победата на доброто над злото, на светлината над мракот, на топлината над студенилото.

Многу села во струмичко, како што се Дрвош, Сушица, Ново Село, Зубово, Пиперево, Муртино и други, Ѓурѓовден се прославува како селска слава, а оние кои го носат името Ѓорги, Гоце, Гоне или име изведено од ова име слават именден при што ги посетуваат бројни роднини и пријатели.

Во манастирите кои го носат името на Св. Ѓорги се организираат општонародни собори со богата трпеза сѐ со цел овој голем ден да се прослави посвечено, подостоинствено и побогато.

Ден пред Празникот, на 5 мај во повеќе села од Подгоријата и Огражденот се слави Овчарскиот празник, древен, ендемски обичај, при што се коли курбан, најубавото и најздравото машко јагне, се пече на ражен и со бројни обреди и дејствија во кои учествува целата фамилија и пријатели од други места, се прославува идењето на Ѓурѓовден. Некогаш, кога Струмичката котлина обилувала со стока. На Ѓурѓовден, рано, пред да изгрее Сонцето, стоката се носела „на роса“. Се терала покрај реките, изворите, пасиштата богати со бујна трева, обичај кој требало да ја манифестира слеаноста на земјоделците и сточарите со природата, а девојките го ваделе својот чеиз на балконите, го распостелувале за да се види колку и што имаат... Убави обичаи!
Девојки и момчиња во помали или поголеми групи се упатувале кон некоја блиска ливада или двор каде имало родно дрво погодно за правење лулка за лулање. Претежно се лулале девојките. Ергените стоеле потпрени на дрвото каде била врзана лулката и со очи полни со љубов ги следеле движењата на лулката во која се лулала саканата девојка. Тука блеснувале и првите љубовни искри. Лулањето било пропратено со пригодни песни со кои се поттикнувало дружењето, љубовта меѓу младите и овозможувале да се надмине јазот меѓу половите. „Во песните се раскриваат взаемните чувства што предвестуваат среќа и свадба“. Тие биле мигови кога се пеело:
На љуљките диљбер Стана љуљајте, фрљајте, и, и!
Од дол иде лудо младо, љуљајте, фрљајте!
Ф раци носе до две китки гороцвет, гороцвет.
Едната је на момата, љуљајте, фрљајте!
Ја другата на момчето, љуљајте, фрљајте, и, и!
Во овие песни што се одраз на будењето и буењето на природата, се раѓаат најблагородните чувства према убавината воопшто, а кон љубовта и убавината на девојката посебно:
–Ѓурѓе ле Ѓурѓе, убаво, море,
Ѓурѓе ле, Ѓурѓе, убаво!
Та што си толку убаво, море,
та што си толку убаво?
Дал си од Бога паднало, Ѓурѓе,
дал си од Бога паднало?
Ил си од земја никнало, Ѓурѓе,
ил си од земја никнала?
–Ни сам од Бога паднало, Ѓорѓи,
ни сам од Бога паднало!
Ни сам од земља никнало, Ѓорѓи,
ми сам од земља никнало!
И мене мајка родило, Ѓорѓи,
и мене мајка родило!
Со пресно млеко појило, Ѓорѓи,
со пресно млеко појило!
У рујно вино бањало, Ѓорѓи,
у рујно вино бањало!
На Ѓурѓовден ме родило, Ѓорѓи,
на ѓурѓовден ме родило!
Ѓурѓа ми име турила, Ѓорѓи ле,
Ѓурѓа ми име турила!
Затој сам толку убаво, Ѓорѓи ле,
затој сам толку убаво!

На овој празник се манифестирале силата, здравјето, снаодливоста и издржливоста на младите. Се организирале разни спортски, преди сѐ народни игри. Се практикувала „кушија“, трка со коњи, а се организирале трки за деца и возрасни, натфрлање камен, троскок и сл.

За жал, во некои села тоа полека, полека замира. За среќа, пак, сé уште, иако во рудиментирана форма, живее во некои селски средини.

Струмичанецот Иван Котев е познат фолклорист, собирач и запишувач на народното творештво од струмичкиот крај. Иван Котев многумина го нарекуваат современиот Марко Цепенков, но според бројот на собраните народни умотворби, тој го надминал и Цепенков.

Неможе да се пријавите самите

  • Права:

    © Крадењето авторски содржини е забрането со закон. Преземање текстови, изјави или фотографии во авторска сопственост на порталот www.StrumicaNet.com е дозволено делумно, со задолжителен хиперлинк до содржината која се пренесува...

     

.

.

ПОВЕЌЕ ВЕСТИ

Едукативен настан во Струмица - Кариерни опции во IT и Дигитален маркетинг

Едукативен настан во Струмица - Кариерни опции во IT и Дигит…

Окт 04, 2022 Вести

Во среда, на 5-ти октомври, со почеток во 18:00 часот во малата сала на Дом на АРМ во Струмица ќе се одржи отворен едукативен настан на тема „Кариерни...

Списанието „ЗЕНИТ“ претставено на Меѓународен научен собир во Србија

Списанието „ЗЕНИТ“ претставено на Меѓународен научен собир в…

Окт 04, 2022 Вести

Струмичкото списание за наука, литература, култура и уметност, „ЗЕНИТ“, викендов имаше своја промоција на Меѓународниот научен собир „Современа српска...

Полицаец заработи кривична пријава поради употреба на физичка сила врз лице кое е лишено од слобода

Полицаец заработи кривична пријава поради употреба на физичк…

Окт 03, 2022 Вести

Одделот за внатрешна контрола, криминалистички истраги и професионални стандарди до ОЈО за ГОКК поднесе кривична пријава против полицискиот службеник ...

За утре ЕВН најавува прекин на електричната енергија во реонот околу Дрвош

За утре ЕВН најавува прекин на електричната енергија во реон…

Окт 03, 2022 ФЛЕШ ВЕСТИ

ЕВН Македонија – КЕЦ Струмица за утре (вторник, 4 октомври) планира прекин на електричната енергија од 09:30 до 15:00 часот во реонот околу населеното...

Две момчиња украле туѓи лични податоци и земале брз кредит

Две момчиња украле туѓи лични податоци и земале брз кредит

Окт 03, 2022 ФЛЕШ ВЕСТИ

Две момчиња, едно од струмичко Ново Село, украле туѓи лични податоци и земале брз кредит. Првопријавениот, М.М.(28) од Прилеп, вработен во финанс...

Струмичанецот Зоран Јовановски – единствениот кој со инвалидска количка помина 42 километри на „Скопскиот Маратон 2022“

Струмичанецот Зоран Јовановски – единствениот кој со инвалид…

Окт 03, 2022 Вести

Вчера се одржа 18-от „Виз Ер Скопски маратон“ на кој трчаа дури 8500 учесници од 47 држави. Меѓу ова голема бројка на учесници беше и 45-годишниот стр...

Струмица дел од најголемиот хакатон во светот „NASA Space Apps Challenge“

Струмица дел од најголемиот хакатон во светот „NASA Space Ap…

Окт 02, 2022 Вести

Вчера и денеска Струмица и СОУ „Димитар Влахов“ беа домаќини на најголемиот хакатон во светот „NASA Space Apps Challenge“. Првото место за најкреатив...

Поставувањето камери на депонијата кај Босилово го регистрира првиот несовесен граѓанин кој пали отпад

Поставувањето камери на депонијата кај Босилово го регистрир…

Окт 01, 2022 Вести

Општина Босилово од неодамна целосно ја огради депонијата кај Босилово, постави соларни камери, порта за влез-излез на возила за складирање на от...